In museum Palthehof wordt de geschiedenis van Nieuwleusen getoond door middel van vaste en tijdelijke tentoonstellingen. Het museum werd geopend op 3 april 1998. Het dankt zijn naam aan de familie Palthe en met name aan de laatste van de tak van de familie die hier bezittingen had.

Museum Palthehof is gelegen in het mooie Palthebos, het groene hart van Nieuwleusen, waar het heerlijk wandelen is. Het ligt schuin achter de Grote Kerk in Nieuwleusen-zuid en is zowel vanaf het Westeinde als vanaf de Dommelerdijk te bereiken. Naast het museum is een oude, in 1943 gesloten, begraafplaats.

De collectie die in museum Palthehof wordt getoond, is in de loop der jaren ontstaan en bevat onder meer de inventarissen van diverse kleine ambachtelijke bedrijfjes, boerengereedschappen, huishoudelijke voorwerpen en kledingstukken uit het leven van de Nieuwleusener voorouders.

Daarnaast is het museum ingericht met een schoolklasje, een boerenkeuken en een 'mooie kamer'. Verder zijn er maquettes te zien van o.a. een Nieuwleusener boerderij en een schip dat vroeger door het kanaal de Dedemsvaart zijn lading turf vervoerde.

Er is een diaklankbeeld waarin de geschiedenis van Nieuwleusen in vogelvlucht wordt verteld.

Aan de leestafel kunnen de vele oude school- en groepsfoto's worden bekeken en zijn de kopieën van de doop-, trouw- en overlijdensboeken in te zien.

In tijdelijke exposities wordt aandacht geschonken aan een bijzonder onderwerp of wordt het werk van een beeldend kunstenaar getoond.

In het museum is voor kinderen een hoek ingericht met spelletjes van vroeger. Op het plein voor het museum kunnen zij o.a. hoepelen, steltlopen en hinkelen.

De geschiedenis van Nieuwleusen gaat terug tot ongeveer 1600 toen het gebied nog volledig woest en onherbergzaam was. De ontginning werd na het oprichten van de Leusener Compagnie in 1631 voortvarend ter hand genomen. Al spoedig ontstond er een boerendorp dat Nieuwleusen werd genoemd, dit ter onderscheiding van Leusen, een dorp dat al eerder nabij de Overijsselse Vecht was ontstaan.

Nadat Willem Jan Baron van Dedem begin 19e eeuw het kanaal de Dedemsvaart had laten graven, ontstond er bij de sluizen en bruggen handel die vorm kreeg in kleine cafés, winkeltjes e.d.. Toen er rond 1900 ook melkfabrieken kwamen, was de basis gelegd van de industrialisatie in Den Hulst (nu Nieuwleusen-noord). Die kwam pas goed op gang nadat er aan het begin van de 20e eeuw door de gebroeders Van den Berg een bedrijf gesticht werd dat later gesplitst zou worden in Union Rijwielfabriek en Union Bouwmaterialen. Beide bedrijven waren van grote betekenis voor Nieuwleusen.

In 1754 werd Jan Arend Palthe uit Oldenzaal tot dominee in Nieuwleusen benoemd. Tijdens zijn bijna vijftigjarige predikantschap verwierf hij hier belangrijke bezittingen, die in de familie bleven tot in 1928. Toen overleed Gulia Palthe, de laatste van deze tak van de familie.

De familie Palthe was van oorsprong een predikantengeslacht uit Twente. Men woonde 's zomers in Nieuwleusen en 's winters in Oldenzaal. Gulia Palthe was de laatste van haar tak van de familie. Ze heeft veel goeds voor de gemeenschap van Nieuwleusen gedaan door schenkingen aan bijvoorbeeld het Groene Kruis en de muziekverenigingen. Wanneer ze weer naar Nieuwleusen kwam, werd ze met muziek van de tram gehaald en in optocht naar haar huisje gereden. Dat stond ongeveer op de huidige oprijlaan naar het museum.